🌴🕋🕌 0⃣3⃣زندگانی پیامبر اسلامﷺ ﴿۳۰﴾ فعالیتهای بارزگانی و صادرات و واردات: قریشیها به منظور تجارت،…
انتشار: 2026/07/12 07:37 UTC
🌴🕋🕌 0⃣3⃣زندگانی پیامبر اسلامﷺ ﴿۳۰﴾ فعالیتهای بارزگانی و صادرات و واردات: قریشیها به منظور تجارت، دو مسافرت انجام میدادند ۔ یکی به طرف «شام» در فصل تابستان و دیگری به سوی «یمن» در زمستان ۔ ماههای رجب، ذی القعده، ذوالحجه و محرم را بسیار محترم میشمردند…🌴🕋🕌1⃣3⃣زندگانی پیامبر اسلامﷺ ﴿۳۱﴾اوضاع اقتصادی، پول، واحد اندازهگیری: بنا به دلیل گذشته «مکه» در امور تجاری پیشرفت کرد و تعداد زیادی از اهالی آن ثروتمند شده و سرمایههای هنگقتی را انباشته نمودند ۔ بزرگترین دلیل این مدعا کاروان تجاری «قریش» است که از «شام» برمیگشت و سبب جنگ «بدر» شد ۔ این کاروان مشتمل بر یک هزار شتر بود که مبلغ دارایی و اموال آن بالغ بر ۵۰ هزار دینار بود ۔ اهل «مکه» با پول و اسکناسهای رومی، بیزانسی و ایرانی داد و ستد میکردند ۔ در «مکه» و جزیرهٔ العرب در آن زمان دو نوع سکه رواج داشت ۔ یکی درهم و دیگری دینار، دراهم بر دو قسم بودند . یکی دراهمی که بر آن مهر «فارس» زده شده بود، به این نوع دراهم «بغلیهٔ» و «سوداء دامیه» میگفتند ۔نوع دوم دراهمی بودند که مهر «روم» بر آن قرار داشت به این نوع دراهم «طبریهٔ و بیزانسیه» میگفتند ۔ همه این دراهم از نقره ساخته میشدند ۔ اوزان آنها مختلف بود، به همین دلیل اهل «مکه» با وزن آنها را معامله میکردند ۔ از اقوال علما چنین بر میآید که درهمی که در شرع اعتبار شده وزن آن معادل پنجاه و پنج دانه جو بوده است و ده درهم برابر با هشت مثقال طلا میباشد، که هر مثقال طلای خالص معادل با ۷۲ دانه جو بوده است، طبق گفتار «ابن خلدون» اجماع بر همین بوده است ۔سکّههای رایج در عهد نبوت اغلب از نقره بود، علما میگویند که در آن زمان رواج طلا کم بود ۔(¹)امّا سکّههای دینار از طلا بود، این سکهها در زمان جاهلیت و در آغاز اسلام در «شام» و «حجاز» رایج بود، سکههای دینار در روم مسکوک میشد، و عکس پادشاه «روم» بر آن منقّش شده بود ۔ نام پادشاه را نیز بر روی آن حک کرده بودند ۔طبق گفتار علّامه «ابن عـبدالبرؒ»، کلمه دینار در زبان عربی در اصل سکه قدیم «روم» (Denasius) گرفته شده است ۔ که هنوز در بعضی از کشورهای عربی رواج دارد و در «انجیل» نیز بارها ذکر شده است ۔ وزن دینار برابر با یک مثقال بود ۔و یک مثقال خالص طلا، چنان که قبلاً گفته شد هموزن ۷۲ دانه جو متوسط بود و مشهور این است که وزن دینار در عهد جاهلیت و اسلام تغییر نیافت ۔ در «دائرهٔ المعارف الاسلامیهٔ» آمده است که دینار بیزانسی برابر با ۴/۲۵ گرم میباشد ۔ بعضی از محققان میگویند: که وزن استاندارد دینار ۴/۵۵ گرم بوده است، امّا خلیفه «عبدالملک» وزن آن را به ۴/۲۵ گرم کاهش داد ۔ دانشمند خاورشناس، «زمبارو» ثابت کرده است که: مثقال «مکه» برابر با ۴/۲۵ گرم میباشد، (مراجعه کنید به ماده دینار (۲۷۰/۹) نسبت بین درهم و دینار نسبت هفت با ده بود ۔ امّا مبادله سکههای دینار و درهم طبق کتابهای فقه و حدیث و تاریخ بدین صورت بود که هر دینار مساوی با ده درهم حساب میشد ۔ امام «ابوداودؒ» از «عمرو بن شعیب» روایت کرده است که بهای دیه در زمان رسول اکرم «۸۰۰ دینار یا هشت هزار درهم بود ۔ بعد از آن عمل صحابهؓ نیز بر همین بود ۔ بالاخره اجماع امت نیز بر همین قرار گرفت ۔ در احادیث معروف که درباره نصاب درهم بحث شده است و نیز طبق رأی جمهور فقها نصاب طلا بیست دینار است، از این گفتهها معلوم میشود که در جاهلیت و آغاز اسلام قیمت یک دینار ده درهم بوده است ۔ امام «مالکؓ» در «موطا» مینویسد: «طبق مذهب صحیح که اختلافی در آن نزد ما نیست، زکات بر بیست دینار و دویست درهم نقره واجب است۔»(²)آنان از اوزان رایج نیز استفاده میکردند، از میان این اوزان و پیمانهها صاع، مد، رطل، اوقیه و مثقال رواج داشتند ۔ عربها از این اوزان، واحدهای دیگری نیز ساخته بودند، با علم حساب نیز آشنایی داشتند ۔ قرآن مجید نیز در مورد توزیع ارث و تعیین سهام وارثان، طبق اصطلاح آنان سخن گفته است ۔۔۔۔۔۔۔منابع:(¹) - مصنف ابن ابی شیبة: ۲۲۲/۳ ۔(²) - «بلوغ الارب» از آلوسی ۔ و «التراتیب الاداریه» از عبد الحی کتانی ۔ «فقه الزکاة» دکتر یوسف قرضاوی ۔ «تفسیر ماجدی» از مولانا عبد الماجد دریابادی ۔t.me/siratalrasool