🌑 سپهری، کیارستمی؛ دو صورتِ شهود در جهان مدرن ✍سینا جهاندیده یکی از مهمترین سوءتفاهمها دربارهی س…
انتشار: 2026/06/22 20:48 UTC
🌑 سپهری، کیارستمی؛ دو صورتِ شهود در جهان مدرن ✍سینا جهاندیده یکی از مهمترین سوءتفاهمها دربارهی سهراب سپهری و عباس کیارستمی آن است که گمان میکنیم هر دو در یک افق ایستادهاند. در نگاه نخست چنین به نظر میرسد: هر دو به طبیعت پناه میبرند، هر دو از هیاهوی…اما کیارستمی در خودِ درخت متوقف میشود. او دیگر به دنبال ملتقا نیست.شاید بتوان گفت سپهری آخرین تلاش بزرگ برای احیای شهود سنت در جهان مدرن است؛ تلاشی برای آنکه مفاهیم کهن عرفانی همچنان بتوانند تجربهی انسان معاصر را معنا کنند. اما کیارستمی نمایندهی مرحلهای دیگر است؛ مرحلهای که در آن انسان مدرن حتی از این مفاهیم نیز فاصله میگیرد و میکوشد بدون واسطههای تاریخی، دینی و عرفانی با جهان روبهرو شود. از این منظر، تفاوت اصلی این دو هنرمند تفاوت میان دو نوع آگاهی است. آگاهی سپهری هنوز در جستجوی معناست. آگاهی کیارستمی در جستجوی حضور است. یکی میخواهد جهان را بخواند. دیگری میخواهد جهان را ببیند. یکی در اشیا ردّ خدا را جستجو میکند. دیگری میکوشد اشیا را از سنگینی خدا، تاریخ و تفسیر رها کند. و شاید همینجا پرسش نهایی پدیدار شود:کدامیک معاصرترند؟شاید پاسخ قطعی وجود نداشته باشد. زیرا هر دو در برابر بحران مشترک جهان مدرن ایستادهاند؛ جهانی که پیوندهای کهن خود را از دست داده است. اما راهحلهایشان متفاوت است. سپهری میخواهد حافظهی معنوی گذشته را به اکنون بیاورد. کیارستمی میخواهد بدون اتکا به آن حافظه، امکان تازهای برای دیدن بیافریند. یکی آخرین عارف مدرن است. و دیگری نخستین پدیدارشناس شاعرِ سینما.@tabarshenasi_ketab



