🔹بگذارید فردوسی یک شاعر - متفکر باقی بماند.✍سینا جهاندیده بنا به گفتهی استاد خالقی پنج - شش هزار ب…
انتشار: 2026/07/08 11:20 UTC
🔹بگذارید فردوسی یک شاعر - متفکر باقی بماند.✍سینا جهاندیده بنا به گفتهی استاد خالقی پنج - شش هزار بیت بعد از سرایش شاهنامه، بر این کتاب افزوده شده است؛ یعنی ابیات شاهنامه را از چهل و هشت هزار بیت به پنجاه و پنج هزار بیت رساندهاند. به نظر من تحلیل تبارشناختی این پنج- شش هزار بیت مشخص میکند که قصدیت ایدئولوژیها برای باردار کردن مجدد شاهنامه و کاشتن ریشههای مصنوعی در آن چه بودهاست؟ بارها گفتهام ناسیونالیسم همچنان که دنبال ریشهها است، ریشههای بسیاری را از بیخ و بن میکند. ناسیونالیسم دنبال تاریخ کهن برای تخیل نوخاسته است. بنابراین آنهایی که تعصب غیر منطقی به شاهنامه دارند باید دست از تعصب بردارند تا فردوسی بتواند با همهی ایدئولوژیها سخن بگوید. نباید هر روز با روایتهای ایدئولوژیک چه با نوشتن کتاب و مقاله چه با ساختن روایت تخیلی، تخیل باشکوه فردوسی را محدود کنند. تصرف شاهنامه به عنوان سند هویتی ایرانیان و تبدیل کردن فردوسی بزرگ بهمثابهی سرباز ایرانی، جفایی بزرگ به شاهنامه و فردوسی است. ما حق نداریم حرکت دریاوار شاهنامه را مسدود کنیم. بگذارید فردوسی شاعر و متفکر باقی بماند. او یکی از عمیقترین شاعران جهان است. تخیل فردوسی تنها متعلق به ایرانیان نیست. او متعلق به جهان است. او را آزاد کنید. بگذارید همه انسانها، همه نژادها و همه ایدئولوژی با او سخن بگویند.بیت معروفی را که سعدی با تغییر در کلمات فردوسی به فردوسی پاکزاد نسبت داده نشان میدهد که حافظههای بسیاری کلمات فردوسی را تغییر دادهاند. سعدی آن بیت را چنین در حافظه ما حک کرد: میازار موری که دانهکش است که جان دارد و جان شیرین خوش است در حالی که به گفتهی استاد خالقی در نسخههای قبل از پیدایش بوستان سعدی این بیت اینگونه ثبت شده است: مکش مورکی را که دانهکش است که او نیز جان دارد و جان خوش استدرود بیکران بر فردوسی پاکزاد@tabarshenasi_ketab



