در تاریخِ پرفراز و نشیب بشریت، کمتر واقعهای را میتوان یافت که همچون «کربلا»، معادلات ظاهری قدرت ر…
انتشار: 2026/06/25 15:57 UTC
در تاریخِ پرفراز و نشیب بشریت، کمتر واقعهای را میتوان یافت که همچون «کربلا»، معادلات ظاهری قدرت را اینچنین واژگون کرده باشد. در نگاهِ نخست و در قابِ تنگِ تحلیلهای مادی، حسینبنعلی (ع) در آن دشتِ تفتیده، در میدانِ نظامی و سیاسی، مغلوب شد؛ اما حقیقت آن است که کربلا، نه یک «شکست»، بلکه آغازِ یک «تغییرِ بنیادین» در هندسهی قدرت و اخلاق بود.شگفتا از این «شکست» که از هر پیروزی پرشکوهتری، فتحالفتوح آفرید! تاریخ گواه است که پیروزیهای نظامی، غالباً با گذشت زمان، غبار فراموشی میگیرند و در گذرِ ایام، در زیر چرخدندههای روزگار خُرد میشوند؛ اما خونِ حسین (ع)، گویی اکسیری بود که بر پیکرهی بیروحِ امت دمیده شد و آن را به خروش واداشت. این خون، تنها بر شنهای کربلا نریخت، بلکه در رگهای خفتهی عدالتخواهان جاری شد تا بذر بیداری را در زمینی که با ظلمِ امویان شورهزار شده بود، بکارد.انقلابِ ابنزبیر، خیزشهای خستگیناپذیر مختار، و نهضتهای پیدرپیِ پس از آن، همه و همه، امواجی بودند که از کانونِ مرکزیِ «عاشورا» برمیخاستند. این خون، به کاتالیزوری تبدیل شد که عزمها را جزم کرد و ترس را از دلها شست. ندای «یا لثارات الحسین»، نه فقط یک شعار برای انتقام، بلکه فریادی بود که وجدانهای خفته را بیدار کرد؛ فریادی که چنان طنینی در پهنهی تاریخ افکند که ستونهای کاخهای زرین و مخملینِ بنیامیه را به لرزه درآورد.در نهایت، آنچه امویان را به زبالهدان تاریخ فرستاد، نه شمشیرِ فاتحان، که همان «خونِ شکستخورده»ای بود که بر بلندای تاریخ، عَلَمِ حقطلبی برافراشت. حسین (ع) با نثارِ هستیاش در کربلا، درسی بزرگ به آیندگان داد: اینکه اقتدارِ پوشالیِ حاکمان، در برابرِ ارادهی استوارِ کسانی که «مرگِ سرخ» را بر «زندگیِ ذلتبار» برگزیدهاند، خانهای است سستتر از تار عنکبوت.و این پیامِ جاری در خونِ حسین(ع)، محدود به تقویمِ دشتِ کربلا نماند؛ بلکه در هر زمان و هر سرزمینی که قلمها را شکستند و صدای حقخواهیِ مردمان در گلوگاهِ ستم خفه شد، دوباره طنینانداز گشت. عاشورا، فراتر از یک سوگواری، یادآورِ این حقیقتِ تلخ و همیشگی است که تکیه بر تیغ و تازیانه برای خاموش کردنِ فریادِ آزادیخواهان، خود سرآغازِ فروپاش حکومتِ ظالمان است. تاریخ، آینهایست که نشان میدهد هر جفایی که در حقِ ملتها روا داشته میشود و هر خونی که به ناحق بر زمین میریزد، همچون فریادی در کوهستان، پژواکِ بیداری خواهد شد؛ چرا که هیچگاه، هیچ حکومتی نتوانسته است با تاریکیِ سرکوب، حقیقتِ تابناکِ ارادهی مردمی را برای همیشه به بند بکشد.زهرا مهر (شیرازی مهر)@Tafakkor
پستهای تلگرام — تفکر
مشکل رابطههای ما از جایی آغاز میشود که مرز میان تنهایی و درهمآمیختگی را گم میکنیم.اگر تنهایی را به عنوان بخشی از زندگی نپذیریم، فلسفهاش را ندانیم و شیوهی کنار آمدن با آن را نیاموزیم؛ یا برای فرار از تنهایی به تمامی به بخشی از دیگری بدل میشویم و یا او را به سطح ابزاری برای مقابله با تنهایی، پایین میآوریم.بهترین شکل رابطه آن است که در عین احساس تعلق، استقلالمان را حفظ کنیم. و کسی میتواند چنین رابطهی عمیق و بادوامی برقرار کند که رویارویی با تنهایی را آموخته باشد. روان درمانی اگزیستانسیالاروین_د_یالوم@Tafakkor
مناقشهی اصلی در ایران در نزاعِ علم و دینمصطفی مهرآیین @Tafakkor
آمریکا و جهان میبینیم که آمریکا به خود اجازه میدهد که در هر نقطۀ دنیا بینظمی احساس شد، فوراً دستبهکار شود. و اما این «نظم» چیست؟ بر وفق چه مبادی و اصولی سنجیده میشود؟ البته، حکم نظم و بینظمی و لزوم مداخله و عدم مداخله با خود آمریکاست و نمونههایی که از بعد از جنگ دوم در برابر ما قرار دارد، نشان میدهد که موضوع رابطۀ مستقیم با منافع آمریکا داشته: هر جا منافع و مصالح او با مانعی روبهرو شده، نظم به هم خورده است!مشکل بزرگ این است که آمریکا مصالح دنیا را با مصالح خود مشتبه کرده است؛ یعنی هر جا منافع او در خطر افتاده، وانمود کرده است که منافع دنیا در خطر افتاده؛ و حال آنکه در اکثر موارد قضیه درست عکس بوده است؛ آنچه ما تاکنون دیدهایم، بهخصوص مصلحت ملتهای ضعیف و فقیر، درست در جهت مخالف منافع آمریکا سیْر کرده.حدود بیست سال قبل پس از کشتن صدام توسط آمریکا؛صدام حسین قربانی سیاستِ وقتپرستی کشورهای جهانمدار شد. یعنی نفع، برتر از هر چیز. سیاست بازگذاردن دست هر نظام؛ به شرط آنکه سود را تأمین کند.محمدعلی اسلامی ندوشن@Tafakkor
وقتی تاریخنویسی مینویسد: در جنگی صد نفر کشته شدند و بهسهولت درمیگذرد! تو تأمل کن و بر آن بنگر؛(کشتهشدگان خونین دیماه)صد نفر، صد روح، صد رودخانه و صد خیابانو صد پنجرهو صد زن و صد برگریزانصدها رؤیا و صدها کودکهزاران بوسه، هزاران باغ و آن چشمانِ شاعر است که در آن صد جانِ کشته؛ صد نیلبک و صد ترانه و هزار تبسم گل و هزار آینه شکستهی آفتاب و هزار قطرهی اشکخدا را میبیند. شیرکو بیکس@Tafakkor
قرائت قلبی قرآن جلسهی چهلو نهمعبدالکریم سروش@Tafakkor