🔴 *کربلا در چشمانداز تاریخ*بازخوانی روایت سیدجعفر شهیدی از واقعه عاشورای سال ۶۱ ه.ق در کتاب «پس از…
انتشار: 2026/06/23 04:39 UTC
🔴 *کربلا در چشمانداز تاریخ*بازخوانی روایت سیدجعفر شهیدی از واقعه عاشورای سال ۶۱ ه.ق در کتاب «پس از پنجاه سال»(نوشته یعقوب پناهی، عضو هیأت علمی پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات)ricac.ac.ir/news/5832%F0%9F%94%B9%DA%A9%D… «پس از پنجاه سال؛ پژوهشی تازه پیرامون قیام حسین(ع)» از برجستهترین آثار سیدجعفر شهیدی در حوزه تاریخ اسلام وعاشوراپژوهی معاصر است. اهمیت این اثر در آن است که نویسنده به جای روایت صرف واقعه کربلا، به واکاوی زمینههای تاریخی و اجتماعی پیدایش آن میپردازد. 🔹از نظر شهیدی، فهم عاشورا بدون شناخت سقیفه، فتوحات، شکلگیری اشرافیت جدید، سیاستهای اقتصادی خلفا، حکومت معاویه و تغییر ارزشهای اجتماعی مسلمانان ممکن نیست. به همین دلیل، کتاب بیش از آنکه نوعی مقتل یا کتاب تاریخی باشد، نوعی جامعهشناسی تاریخیِ جهان اسلام در نیمقرن نخست هجری است.🔹شهیدی هدف قیام امام حسین(ع) را فقط دستیابی به قدرت سیاسی نمیداند. به باور او، امام پیش از آنکه یک سیاستمدار باشد، یک رهبر دینی و اخلاقی بود. از همین رو، نهضت عاشورا را باید تلاشی برای حفظ حقیقت دین و جلوگیری از استحاله کامل ارزشهای اسلامی دانست.🔹شهیدی نشان میدهد که درهم آمیختهشدن اشرافیت معنوی و مادی و گسترش آن، بازگشت تعصبات جاهلی، تبدیل خلافت به سلطنت موروثی، ضعف مسئولیت اجتماعی مسلمانان و فاصله گرفتن از آموزههای دینی، زمینههای اصلی وقوع عاشورا بودند.🔹در نگاه شهیدی، امام حسین(ع) نه برای کسب قدرت، بلکه برای دفاع از حقیقت دین، جلوگیری از مشروعیت یافتن سلطنت اموی و احیای مسئولیت اخلاقی مسلمانان قیام کرد. ازهمینرو، عاشورا را باید نه یک شکست نظامی، بلکه پیروزی بزرگ ارزشهای دینی و انسانی دانست.🔸 «پس از پنجاه سال» فقط پژوهشی درباره قیام امام حسین(ع) نیست؛ بلکه هشداری تاریخی درباره پیامدهای بیتفاوتی اجتماعی، استبداد سیاسی و فراموشی ارزشهای اخلاقی در جوامع اسلامی است؛ هشداری که پس از گذشت قرنها همچنان تازگی و اهمیت خود را حفظ کرده است.@culturalresearch@hkhezli

