جمهوری اسلامی در برابر جامعه؛ بحرانِ سرکوبسیاوش آذریمخالفت صریح دولت پزشکیان با طرح مجلس برای "مقاب…
انتشار: 2026/08/23 14:04 UTCدریافت: 2026/08/23 21:21 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/23 21:21 UTC
جمهوری اسلامی در برابر جامعه؛ بحرانِ سرکوبسیاوش آذریمخالفت صریح دولت پزشکیان با طرح مجلس برای "مقابله با نفوذ سرویسهای اطلاعاتی و دولتها یا نهادهای بیگانه" در نگاه نخست ممکن است یکی دیگر از اختلافات همیشگی میان دولت و مجلس جمهوری اسلامی به نظر برسد. اما مسئله این بار فراتر از یک اختلاف حقوقی یا رقابت جناحی است. مجلس میخواهد دامنه جرمانگاری را تا مصاحبه و ارتباط با رسانههای خارج از کشور، فعالیتهای فرهنگی و هنری و اشکال دیگری از ارتباط با نهادهای خارجی گسترش دهد؛ دولت در مقابل هشدار میدهد که طرح با حقوق اساسی و آزادیهای فردی در تعارض است. کلیات طرح روز ۲۵ مرداد با ۱۸۳ رأی موافق تصویب شد، هرچند بررسی و تصویب مواد آن هنوز ادامه دارد. اما اختلاف واقعی بر سر میزان دلبستگی این یا آن جناح به "حقوق شهروندی" نیست. هر دو بخش متعلق به حکومتیاند که سرکوب، سانسور، زندان و محدود کردن آزادی بیان اجزای جداییناپذیر حیات آن بوده است. اختلاف بر سر پرسش دیگری است: در شرایطی که جامعه در آستانه انفجارهای تازه قرار دارد، چگونه باید حکومت کرد؟یک پاسخ میگوید باید حلقه سرکوب را تنگتر کرد؛ ارتباط مردم با رسانههای خارج کشور را جرم دانست، گردش اطلاعات را محدود کرد و هر صدای مستقلی را بالقوه "نفوذ" تعریف کرد. پاسخ دیگر نگران آن است که گسترش بیحد سرکوب، به جای مهار جامعه، خشم آن را تشدید کند و فاصله مردم با حکومت را باز هم افزایش دهد. این دو پاسخ، دو راهحل برای یک نگرانی مشترکاند: ترس از جامعهای که حکومت میداند دیگر نمیتواند مانند گذشته بر آن حکومت کند.مسئله "نفوذ" نیست؛ مسئله جامعه استاگر جمهوری اسلامی واقعاً با شبکههای جاسوسی خارجی مسئله داشت، برای مقابله با آنها قوانین امنیتی و دستگاههای متعدد اطلاعاتی در اختیار دارد. آنچه طرح جدید را معنادار میکند گسترش مفهوم "نفوذ" از جاسوسی به قلمرو ارتباط اجتماعی، رسانه، فرهنگ و حتی تولید هنری است. گزارشها درباره متن پیشنهادی از جرمانگاری ارتباط با رسانههای "معاند" و محدودیتهای سنگین در حوزه فرهنگ و هنر حکایت دارند. در اینجا "دشمن خارجی" بار دیگر به نامی برای یک مسئله داخلی تبدیل میشود. مسئله حکومت این نیست که مردم تحت تأثیر یک تلویزیون خارجی علیه جمهوری اسلامی قرار میگیرند. مسئله این است که میلیونها نفر دلایل کاملاً زمینی و روزمرهای برای مخالفت با حکومت دارند: فقر، تورم، بیکاری، دستمزدهای ناچیز، کمبود آب و برق و بنزین، سرکوب زنان و جوانان و تجربه کشتار اعتراضات.ادامه مطلب در لینک زیر tinu.be/gB2jJXS

