🇮🇷 چشم انداز ایران بزودی منتشر می کند:نفت مامبارزه ای برای استقلال و حاکمیت ملی(ویژه نامه چشم انداز…
انتشار: 2026/08/19 07:07 UTCدریافت: 2026/08/22 03:24 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/22 03:24 UTC
🇮🇷 چشم انداز ایران بزودی منتشر می کند:نفت مامبارزه ای برای استقلال و حاکمیت ملی(ویژه نامه چشم انداز ایران برای بازخوانی جنبش ملی به رهبری دکتر محمد مصدق و کودتای ۱۳۳۲)▪️مصدق کودتا و نهضت ملی(مقالات نشست لغو شده ی مرداد ۱۴۰۴)▪️چهارمقاله:گفتگوی انتقادی همایون کاتوزیان و نیکلا گرجستانی در مجله بریتانیایی خاورمیانه(BJMES )▪️مصدق، ناسیونالیسم و آرمان استقلال▪️نفت، اقتصاد و سیاست▪️فرهنگ، هنر و ادبیات ▪️کتابخانه@cheshmandaz_iran
پستهای تلگرام — چشمانداز ایران
دریای خزر و پیمان آکتائوجمعی از احزاب سیاسی در نامهای از مجلس خواستند که بررسی لایحه پیمان کنوانسیون حقوقی دریای خزر را تا فراهم شدن شرایط مناسب، دستیابی به اجماع کارشناسی و اقناع افکار عمومی به تعویق بیندازند؛🔰متن نامه به این شرح است:ریاست محترم مجلس شورای اسلامیبا سلام ✅همانگونه که مستحضرید هیأت دولت در اواخر تیرماه ۱۴۰۵، لایحهی «کنوانسیون وضعیت حقوقی دریای خزر» (موسوم به پیمان آکتائو) را جهت بررسی و تصویب به مجلس شورای اسلامی ارسال کرده است.✅این کنوانسیون در سال ۱۳۹۷ به امضا رسید؛ با این حال، تاکنون ابعاد، جزئیات، مبانی حقوقی، چرایی و کارکردهای آن و همچنین پیامدهای احتمالی این توافق، بهگونهای شفاف، جامع و کارشناسیشده برای افکار عمومی تبیین نشده است.✅در سالهای گذشته و بهویژه در هفتههای اخیر، پس از ارسال لایحه به مجلس، بسیاری از متخصصان، صاحبنظران و کارشناسان دغدغهمند نیز نگرانیها و نقدهای خود را درباره برخی مفاد و آثار احتمالی این کنوانسیون در رسانهها و فضای عمومی مطرح کردهاند.✅گفتنی است، پیش از تهیهی این کنوانسیون ٣١ حزب قانونی کشور در حاشیهی نشست فصلی خانهی احزاب (پنجشنبه ١١ بهمن ١٣٨۶)، بیانیه داده بودند که: رژیم حقوقی دریای مازندران، بر پایهی دو قرارداد «مؤدت یا دوستی» (١٣٠٠ خورشیدی / ١٩٢١ میلادی) و «بازرگانی و دریاپیمایی» (١٣١٩ خورشیدی / ١٩۴٠ میلادی)، میان دولتهای ایران و اتحاد جماهیر شوروی سابق استوار است. بر پایهی فصل یازدهم قرارداد نخست هر دو دولت از حق برابر كشتیرانی آزاد در دریای یادشده برخوردار هستند و در قرارداد «بازرگانی و دریاپیمایی» به حق بهرهگیری یكسان و انحصاری دو دولت از این دریا، چه از نظر كشتیرانی (مادهی ١٣) و چه از نظر استفاده از منابع طبیعی (بند ۴ مادهی ١٢)، به گونهای روشن و غیر قابل تغییر اشاره شده و از آنجا كه تحدید حدودی در دریای مزبور میان ایران و شوروی به عمل نیامد، مالكیت و حاكمیت دو دولت بر این دریا به گونهی مشاع و برابر است، که طبیعتا با رسمیت بخشیدن به این کنوانسیون آن معاهدهها بیاثر خواهند شد.✅از این رو، و با توجه به اهمیت راهبردی، ژئوپلیتیکی و حقوقی دریای کاسپین و تأثیر مستقیم هرگونه تصمیم در این زمینه بر منافع ملی، حقوق تاریخی و قانونی ملت ایران و مصالح بلندمدت کشور، ما بهعنوان جمعی از احزاب و جریانهای سیاسی کشور، بر اساس توجه به مصالح ملی از مجلس شورای اسلامی انتظار داریم:۱. از بررسی شتابزده و تصویب فوری این کنوانسیون خودداری شود؛۲. بررسی لایحه تا فراهم شدن شرایط مناسب و انجام مطالعات جامع کارشناسی، مسکوت گذاشته شود؛۳. دیدگاهها و نظرات متخصصان مستقل و برجسته کشور در حوزههای مرتبط اخذ و منتشر شود و ابعاد حقوقی، سیاسی، اقتصادی، ژئوپلیتیکی و زیستمحیطی کنوانسیون بهصورت جامع و شفاف بررسی شود؛4. پیش از اتخاذ تصمیم نهایی، زمینه اطلاعرسانی عمومی و شکلگیری یک گفتوگوی ملی پیرامون این موضوع فراهم گردد.✅بدیهی است در شرایط کنونی که کشور با تهدیدهای خارجی، فشارهای داخلی و نارضایتیهای سیاسی - اقتصادی و سایهی سنگین جنگ مواجه است، طرح و تصمیمگیری دربارهی موضوعاتی با این درجه از اهمیت و حساسیت، بدون فراهم شدن فرصت کافی برای گفتوگوی ملی و بررسی کارشناسی، میتواند زمینهساز اختلاف و خدشه به انسجام و همبستگی ملی شود.✅موضوع حقوق ایران در دریای کاسپین، مسألهای فراتر از اختلاف دیدگاههای سیاسی و جناحی است و مستقیماً با منافع ملی، تمامیت ارضی و حقوق نسلهای آینده ارتباط دارد.✅حفظ منافع ملی و حقوق ملت ایران، مسؤولیتی تاریخی است که نباید تحت تأثیر شرایط مقطعی و فشارهای زمانی قرار گیرد.با احترامحزب مهستان ایرانحزب فرزندان ایرانحزب ترقیحزب اتحاد ملی ایرانحزب صدای فرهنگیانمجمع دانشجویان و دانشآموختگان استان گلستان#دریای_مازندران#دریای_کاسپین#دریای_خزر🗓چشمانداز ایران را از کتابفروشیهای معتبر و کیوسکهای روزنامهفروشی بخواهید.ما را در اینستاگرام دنبال کنید.@cheshmandaz_iran
🔻زیرساختها بهمثابه توسعهواکاوی در اندیشه اقتصادی دکتر محمد مصدق 🖊حسن طایی/ پژوهشگربه کانال چشمانداز ایران بپیوندید✅ «ما گذشته را تنها از نظر حال میبینیم و درکی که از آن به دست میآوریم از همین منظر است.» امر واکاوی اندیشه انسانهای بزرگ کاری بس دشوار است؛ بهویژه وقتی صحبت از انسانهایی میشود که دارای وجوه اندیشهای گوناگونی در طول حیات خویش هستند. دکتر محمد مصدق اگرچه حدود شش دهه است که از میان ما به سرای جاوید رخت بربسته و برخوردار از رحمت خداوندی گشته است، اما مکتب اندیشهای و الگوهای رفتاری او در بیش از یک قرن بر فرایند توسعه ملی ایرانزمین سایه افکنده است. ما ضمن اذعان به اینکه ایشان در زمره تکستارگانی در سپهر سیاسی و اجتماعی کشورمان بوده که دارای سازه ذهنی توسعهگراست، یادآوری میکنیم که واکاوی اندیشه ایشان در زمینههای حکمرانی، اخلاق اجتماعی و حقوق مدنی، نوسازی سیاسی، زیرساختهای اقتصادی، بودجه و مالیه، هریک نیازمند بررسی جداگانه است که صاحبنظران با تخصص و رویکردهای گوناگون باید به آن بپردازند.در این مقاله ضمن اشاره به «نظریه سرزمین قلب» به «شریانهای تجاری و مسئله راه در ایران» و سپس بر «نطقهای تاریخی دکتر مصدق در مجلس شورای ملی» هنگام طرح لایحه احداث راهآهن سراسری ایران در سالهای 1304-1307 تمرکز خواهد شد. در ادامه به «آراء صاحبنظران در باب خط آهن سراسری ایران» سپس به «اشکالهای اساسی در باب خط آهن شمال به جنوب (بندر گز به بندر شاهپور)» خواهیم پرداخت.🔰در طول تاریخ کشورهایی موفق به تبدیل یک قدرت و امپراتوری شدند که از راههای خشکی و دریایی قابل توجهی برخوردار بودهاند. بهطور مثال ایران قدیم در موقعیت کانونی راه ابریشم و شاهرگ جغرافیایی تجارت، فرهنگ و هنر بینالملل در سه قاره آسیا، اروپا و آفریقا قرار داشت. پس از افول امپراتوری ایران و کمرنگ شدن راه ابریشم به دلیل ناامنی گستردهای که بر بخشهایی از سرزمین ما حکمفرما شد، بهتدریج ایران عظمت تاریخی خود را از دست داد.✅ حملونقل ریلی در اروپای قرن نوزدهم را میتوان بهعنوان ستون فقرات انقلاب صنعتی دوم و یکی از اصلیترین عوامل رشد اقتصادی شتابان این دوره دانست. این دوره، عصر طلایی راهآهن در اروپا بود. پیش از راهآهن، حملونقل زمینی با کالسکه و حیوانات باربر انجام میشد که بسیار کند، پرهزینه و با ظرفیت محدود بود. راهآهن این معادله را دگرگون کرد. هزینه حمل کالا و مسافر تا ۸۰-۹۰ درصد کاهش یافت. سفرهایی که قبلاً روزها یا هفتهها طول میکشید، به ساعات یا روزها کاهش یافت. وجود راهآهن مستقل از شرایط جوی، مسئله حملونقل را از پدیدهای تحتتأثیر عوامل طبیعی و خارج از کنترل بشر به ابزاری تحتکنترل و مدیریت بشر درآورد که در تمام طول سال فعال بود.✅راهآهن هم محصول انقلاب صنعتی بود و هم موتور محرک آن. ساخت خطوط ریلی، لوکوموتیوها و واگنها، تقاضای بیسابقهای برای صنایع فولاد، آهن و زغالسنگ ایجاد کرد. این سه صنعت، هسته مرکزی انقلاب صنعتی دوم بودند. راهآهن به پیشرفتهای شگرف در مهندسی عمران (پلها، تونلها) و مهندسی مکانیک منجر شد. راهآهن امکان حمل ارزان و سریع زغالسنگ را فراهم کرد؛ سوختی که موتور صنایع و شهرهای در حال رشد بود.✅ وسعت ایران و توزیع جغرافیایی بنادر و مراکز تولید و تجارت، دسترسی به حملونقل مدرن را که در آن زمان راهآهن بود، به امری حیاتی برای شکلگیری بازار ملی، تقسیم کار منطقهای و توسعه تجارت خارجی میکرد. اما توطئههای استعماری روسیه تزاری و انگلستان در کنار سوءتدبیر حاکمان قاجار و تکنوکراتهای مصدر تصمیمگیری، مانع از توسعه راهآهن در ایران شد. ✅ در سال 1251 ش (1872 م) امتیاز معروف رویتر پیش آمد که قسمت اعظم آن مربوط به طرح راهآهنی بود که دریای خزر را به خلیج فارس پیوند میداد. این یکی از اولین طرحهای راهآهنسازی انگلیس در ایران بود. یکی از طرحهای سرتاسری ایران خطی بود که راهآهن روسیه را به راهآهن هند- از طریق شهرهای رستف، باکو، تهران و نوشکی- را به هم متصل میساخت (۱۲۸۹ ش، 1910 م) که البته با مخالفت انگلیس مواجه گردید. پس از اختلافات زیادی که بین انگلستان و روسیه ایجاد گشت، مقرر گردید که این خط راهآهن به ترتیب شهرهای رستف، باکو، تهران، یزد، کرمان، بمپور و چابهار را به یکدیگر متصل سازد. البته یک شرکت چندملیتی شامل کشورهای انگلیس، روسیه و فرانسه بهطور مشترک و مساوی انجام این کار را برعهده بگیرند.#توسعه#راه_آهن#مصدق#حسن_طایی 🔻(متن کامل این مقاله را در نشریه چشمانداز ایران شماره 158 بخوانید)🗓چشمانداز ایران را از کتابفروشیهای معتبر و کیوسکهای روزنامهفروشی بخواهید.ما را در اینستاگرام دنبال کنید.@cheshmandaz_iran
🔻تنش جامعه قطبیشده و تکثر اجتماعی 🖊محسن گودرزی/جامعهشناسبه کانال چشمانداز ایران بپیوندید✅ وقتی جامعه شرایطی را تجربه میکند که در آن مجموعهای از احساسات متراکم و متخاصم -نظیر خشم، نفرت، انتقام، استیصال و ناامیدی- سیطره مییابد، فضا برای دو چیز از همه تنگتر میشود: تفکر و قضاوت اخلاقی. شدت احساسهای مذکور این دو را چنان به محاق میبرند که هرگونه تلاشی که رنگی از این دو داشته باشد پیشاپیش محکوم به شکست مینماید. مشکل اما اینجاست که دقیقاً در چنین شرایط دشوار و پیچیدهای است که جامعه به تفکر و قضاوتهای اخلاقی بیش از هر زمان دیگری نیاز دارد. اگر جامعهای برای مدتی طولانی در چنین وضعیتی باقی بماند، رفتهرفته ظرفیت آن برای تفکر عمیق و قضاوتهای اخلاقی دقیق رو به فرسایش میگذارد و ذهن و روح جدیدی شکل میگیرد.✅ وقتی از قطبیشدگی سخن گفته میشود عموماً به اختلاف عقیده گروههای اجتماعی اشاره دارد، به این معنا که اعضای یک جامعه درباره موضوعاتی مثل سیاست خارجی یا نگرشها و رفتارهای دینی عقایدی مخالف هم دارند و بر این اساس، مردم به دو بخش بزرگ و متضاد تقسیم میشوند. ✅در این تعریف از قطبیشدگی، تفاوتها یا اختلافات نگرشی و ارزشی مورد توجه است و به عبارت دیگر، توزیع آماری نگرشها مبنا قرار میگیرد. برای نمونه به تفاوت نگرش مردم درباره حجاب، رابطه با آمریکا یا دین بهعنوان نمودهایی از قطبیشدگی در جامعه ایران اشاره میشود چرا در یک سمت گروهی موافق و در سمت دیگر، گروهی قرار دارند که مخالفاند.✅یکی از معیارهایی که در تعریف قطبیشدگی مطرح میشود این است که در هر جامعهای معمولاً اقلیتی وجود دارند که با موضوعی کاملاً موافق یا مخالفاند ولی در جامعه معمولاً توزیع نگرشها اینگونه است که جمعیت بزرگی وجود دارند که کاملاً در یکی از این دو گروه قرار نمیگیرند. این جمعیت ترکیبی از عقاید متفاوت دارند و بهاصطلاح در طیف خاکستری قرار دارند. به چنین وضعیتی نمیتوان قطبیشدگی گفت.✅ قطبیشدگی زمانی شدت میگیرد که ابعاد هویتی و عاطفی پیدا میکند و افراد جامعه خود را در قالب «ما» و «آنها» میبینند. در این حالت، اعضای یک گروه نسبت به گروه خود قضاوتهای مثبت دارند ولی نسبت به گروه مخالف خود، قضاوتهای منفی و حالتی از نفرت و انزجار ابراز میکنند. با دیدن افراد گروه دیگر، شنیدن عقاید آنها و یا مشاهده نمادهایشان حالتهایی از عصبانیت، خشم و نفرت در آنها شکل میگیرد.#قطبی_شدن#تکثر_اجتماعی#از_کج_خوانی_تا_لج_خوانی #محسن_گودرزی 🔻(متن کامل این مقاله را در نشریه چشمانداز ایران شماره 158 بخوانید)🗓چشمانداز ایران را از کتابفروشیهای معتبر و کیوسکهای روزنامهفروشی بخواهید.ما را در اینستاگرام دنبال کنید.@cheshmandaz_iran
🔻آینده ایران 🖊ابراهیم اصغرزاده/کنشگر سیاسیبه کانال چشمانداز ایران بپیوندید✅ آنچه ایران امروز با آن روبهروست، صرفاً بحران یک دولت، یک جناح یا یک دوره سیاستگذاری نیست. مسئله، ناهماهنگی و شکاف میان اکثریت جامعه و ساختار سیاسی رسمی است؛ ناهماهنگیای که در فرسایش مشروعیت سیاسی، محدود شدن نمایندگی و مشارکت، فرسودگی نهادهای اداری و اقتصادی، شکاف نسلی و سبکهای متکثر زندگی و نیز ناتوانی ساختار قدرت در انطباق و ابتکار خلاق با تحولات درونی و بیرونی خود را نشان میدهد. ✅ساختاری که زمانی میکوشید با ترکیب آرمانخواهی، ایدئولوژی، بسیج سیاسی و ابزارهای کنترلی نوعی انسجام بسازد، اکنون بیش از هر زمان با بحران بازتولید مشروعیت و کارآمدی روبهروست. این به معنای فروپاشی قریبالوقوع نیست؛ بلکه به این معناست که تداوم وضع موجود، ولو ممکن، بهطور فزایندهای پرهزینه و ناتوان از حل پایدار مسائل انباشته است.با این همه، رویدادهای اخیر در منطقه ــ بهویژه تجاوز مذبوحانه نظامی آمریکا و اسرائیل به قصد تغییر فوری رژیم، اختلالها و رخنههای آشکار در سامانههای اطلاعاتی، امنیتی و دفاعی و در عین حال ناتوانی پروژه خارجیِ براندازی در تبدیل فشار نظامی به فروپاشی اجتماعی و نهایتاً سیاسی ــ یک واقعیت مهم را نیز برجسته کرد: 🔰ساختار جمهوری اسلامی، بهرغم بحران نفوذ، فرسایش در جلب رضایت عمومی و وجود نارساییهای مزمن، همچنان از ظرفیت تابآوری، انسجام هسته سخت و قابلیت بازتولید بازدارندگی برخوردار است. ✅این نکته را نباید نه انکار کرد و نه اسطورهسازی. انکار آن، تحلیل را کودکانه میکند. اسطورهسازی از آن نیز ما را به تقدیس روی پنهان سکه ساختار میکشاند. حقیقت این است که ایرانِ امروز همزمان دو چهره دارد: از یکسو، ساختاری گرفتار بنبستهای مشروعیتی، اقتصادی و نهادی و از سوی دیگر، نظمی که هنوز توانسته است در برابر جنگ، خرابکاری، فشار خارجی و پروژه براندازی، از خود نوعی مقاومت سازمانی و قدرت در بسیج تودهها نشان دهد. ✅هنر تحلیل راهبردی در اینجاست که این دو حقیقت را با هم ببیند، نه اینکه یکی را قربانی دیگری کند.✅برای فهم این وضعیت، باید یک لایه تحلیلی را صریحتر از قبل وارد بحث کرد، نبوغ حکومت در تبدیل فرهنگ دینی به ایدئولوژی بسیجگر و ترویج بنیادگرایی را نمیتوان صرفاً با ارجاع به سنت فکریِ مشروعه، اسلام سیاسی یا تئولوژی شیعی فهمید. این ریشهها مهماند، اما کافی نیستند. بنیادگرایی در ایران فقط محصول «فکر بد» یا قرائت اقتدارگرایانه از دین نبوده، بلکه در مقطعی بهنوعی پاسخ پرهزینه اما کارکردی به خلأ نهادهای مدرن بدل شده است. ✅ضعف نهادهای میانجی، بحران نمایندگی، فروپاشی اعتماد عمومی، ناکامی دولت مدرن در جذب نیروهای اجتماعی و شکست تجددگرایی و مدرنسازی در دوره پهلوی، زمینهای فراهم کرد که در آن یک نظم ایدئولوژیک دینی توانست خود را نهفقط بهعنوان حامل ایمان، بلکه بهعنوان جایگزین سازمانی و بسیجیِ خلأ دولت-ملتِ مدرن عرضه کند. از این منظر، جمهوری اسلامی فقط با طرد و حذف دیگران باقی و پایدار نماند؛ بلکه با پر کردن خلأهای نهادی و برساختن طبقات وفادار و بسیج تودههای حامی پابرجا ماند. ✅از همینجا، شیوه تحلیل انقلاب ۵۷ و بررسی خصلت و ماهیت حکومت دینی برای آینده اهمیت تازهای پیدا میکند. مسئله اصلی فقط این نبود که اسلام به قدرت رسید؛ مسئله این بود که اسلام از یک افق معنایی و انقلابی به یک «فناوری اقتدار» و مشروعیتبخشی سیاسی تبدیل شد. این همان نقطهای است که در آن گاهی «آزادی»های اساسی و مشروع قربانی امنیت، «تکثر» اجتماعی قربانی وحدت اجباری و «قرائتهای منتقد» قربانی منطق حفظ نظام شدند. بحران امروز ایران را نمیتوان صرفاً به «سوءمدیریت» کارگزاران، فساد الیگارشها یا به تحریم فلجکننده فروکاست؛ در لایهای عمیقتر، این بحران محصول قدسیسازی قدرت و تبدیل امر دینی به سازوکار تثبیت انحصار سیاسی به توسط جریانی خاص است. ✅این تقدیس و قدسیسازی در تمامی عرصههای عرفی، همزمان دو کارکرد داشت: از یک طرف به ساختار قدرت انسجام میداد و از طرف دیگر امکان نقد درونسیستمی و اصلاح نهادینه را محدود میکرد. ✅نتیجه، شکلگیری نوعی تئوکراسیای بود که در آن دولت نهفقط بر بدن و منابع، بلکه بر معنا، هویت و مرزهای مشروعیت نیز ادعای مالکیت پیدا کرد.✅تحولات ماههای اخیر نشان داد که این تئوکراسی شیعی، برخلاف تصورات سادهانگارانۀ براندازانه، صرفاً بر پایه اجبار و خشونت برپا نیست.#فساد#ایران#آمریکا #ابراهیم_اصغرزاده 🔻(متن کامل این مقاله را در نشریه چشمانداز ایران شماره 158 بخوانید)🗓چشمانداز ایران را از کتابفروشیهای معتبر و کیوسکهای روزنامهفروشی بخواهید.ما را در اینستاگرام دنبال کنید.@cheshmandaz_iran
🔘 سالن استاد ناصری | اکران و نقد «بچهی اودلاجان» در «مُستَنَدات یکشنبه» خانهی هنرمندان ایران🎬 فیلم مستند «بچهی اودلاجان» ساختهی منوچهر مشیری و بهتهیهکنندگی سعید رشتیان (محصول ۱۴۰۴) در خانهی هنرمندان ایران روی پرده میرود.🔻 این اثر ۷۰ دقیقهای در قالب صد و سیوچهارمین برنامهی «مستنداتِ یکشنبه» در خانهی هنرمندان ایران اکران میشود و نشست نقد و بررسی آن با حضور علیرضا حسینی (مستندساز) برگزار خواهد شد.🔻این مستند نگاهی دارد به زندگی و زمانهی حسین شاهحسینی؛ یکی از مهمترین شخصیتهای ملی، مذهبی تاریخ معاصر و نخستین رئیس سازمان تربیتبدنی و کمیتهی ملی المپیک بعد از انقلاب اسلامی.🔻 فیلم مستند «بچهی اودلاجان» در ساعت ۱۸ یکشنبه ۲۵ مرداد ۱۴۰۵ در سالن استاد ناصری خانهی هنرمندان ایران روی پرده خواهد رفت.🔖 علاقهمندان برای تهیه بلیت به سایت تیوال مراجعه کنند:tiwall.com/s/baby.udlajan03#%D8%AE%D8%A7%…
🔻محمود درویش به قلم محمود درویش🇯🇴نوشتهای تازه نشریافته از محمود درویش🔰منبع: لوموند دیپلماتیک فارسی/برگردان بهروز عارفي به کانال چشمانداز ایران بپیوندیددر روز ۱۷ فوریه ۱۹۷۶، هنگامی که بیروت در جنگ داخلی فرورفته بود، برنار ویوله، روزنامه-نگار فرانسوی با محمود درویش (۲۰۰۸-۱۹۴۱) دیدار میکند. او از سه سال پیش از آن، پس از ترک سرزمینهای اشغالی فلسطین، در لبنان زندگی میکرد. در جریان گفتگوی چند ساعته که با یاری میشل سرُو، جامعهشناس فرانسوی (۱۹۸۶-۱۹۴۷) صورت گرفت، شاعر رویدادهای سازندهی زندگیاش را به یاد میآورد: تبعید از سال ۱۹۴۸، کودکیِ یک پناهنده، تعهد سیاسیاش و برداشتش از شعری زیبا و در عین حال رزمنده. این گفتگو که قرار بود از رادیو «فرانس کولتور» پخش شود، پس از امتناع آن رادیو، به مدت نیم قرن به فراموشی سپرده شده بود. ✅ محمود درویش در هفت سالگی محمود درویش نبود.این دوران کودکی را خوب بهیاد دارم. او آرام بود و زندگی راحتی را میگذراند. در ۵ سالگی وارد مدرسه شد. فکر میکنم شاگرد ممتازی بود. همچنین، تصور میکنم که کمی ماجراجو بود. او در روستای کوچکی بهنام البِروَه، واقع در نزدیکی عکا زندگی میکرد.✅یک روز در بازگشت از مدرسه، مادرش را در خانه نمییابد. به او میگویند که وی همراه با مادربزرگ به عکا رفته است. بلافاصله تصمیم میگیرد دنبال آنان برود، بدون اینکه بداند یک شهر به چه شبیه است. از جاده اصلی بهراه میافتد و ساعتها پیاده طی میکند. هرگز نمیترسید، فقط کمی تشنهاش بود. او مُصِر بود که به مادرش برسد. احساس میکرد که ماجرای بزرگی را تجربه میکند. کمکم شهر را کشف میکرد، با کوچههایش، خانههایش، با مردمش. صدالبته، مادرش را پیدا نکرد و پس از کمی گریه، تصمیم گرفت راه بازگشت را در پیش گیرد. تا وارد روستا شد، متوجه شد که نزدیکانش از غیبت او سخت نگران بودند. از ترس اینکه در چاهی افتاده باشد، در همهی چاههای روستا دنبال او گشته بودند. در روستا، تا کودکی گم میشد، اهالی ابتدا از جستجو در چاهها شروع میکردند. من این حکایت را خوب بهیاد میآورم.✅گرچه، در آن روز، کودک در چاه نیافتاده بود، چند روز بعد، چیز دیگری در آنجا افتاد. یک شب بهاری بود، صدای شلیک تفنگی پدرم را بیدار کرد. منِ کودک را با چند ظرف آشپزخانه، همراه با همه اهلِ خانه، زیر نور مهتاب از میان باغهای زیتون گذراندند و پس از چند ساعت پیادهروی به لبنان رسیدیم. در آن لحظه، کودک برای نخستین بار دانست که «پناهنده» چه معنی میدهد. او همین-طور در آن روزفهمید ، آن ماه که در کنارش با آرامش روزگار میگذراند، در چاهی افتاده است.من خیلی خوب، «آن کودک» را در لبنان ، در اردوگاه پناهندگان فلسطینی، بهیاد دارم. در آنجا بود که نخستین نطفههای آگاهی در دل او واقعاً جوانه زد. او نمیدانست که واژههای «تبعید»، «اسرائیل»، «بازگشت» چه معنایی دارند. هیچ کودکی به این واژهها نیاری ندارد، اما او به آنها نیازمند بود چرا که با آن واژهها میزیست. ناگهان، کودک یکراست از کودکی به جهان بزرگتر ها وارد شد. آگاهی او در مورد درام فلسطینی با درآمیختن زندگیاش با این درام شکل گرفت. این آگاهی وجدان از طریق واژهها منتقل شد و چنین بود که او وارد در جهان سخن شد.✅هنگامی که مجبور به مهاجرت شدیم، تصور میکردیم که مسئله موقتی است، که عربها بر مُتجاوزان پیروز شده و در چند هفته همه چیز به پایان خواهد رسید. یکسال بعد، مردم دریافتند که سرنوشت ما چنین بوده است. میبایست بدون اینکه به پس از بازگشت فکر کنیم، به فلسطین برمیگشتیم. لذا، مخفیانه به روستایمان بازگشتیم.✅برای ما، این بازگشت به منزلهی تحقق یک رؤیا بود، اما رؤیا نابود شده بود. خود روستا نیز ویران شده بود. من به لبنان پناهنده شده بودم، و اینک در کشورم، خودم را پناهنده میدیدیم. برای کسب هویت قانونی بسیار تلاش کردیم، زیرا از نگاه قانون اسرائیل، ما «حاضران غایب»! بودیم. ✅ در آغاز، هنگامی که به مدرسه میرفتم، مجبور بودم در یکی از کلاسها مخفی شوم تا ناظم مرا نبیند، زیرا هیچ مُجَوِزی نداشتم. چون دارای کارت شناسائی نبودم، در نتیجه یک شهروند هم نبودم. و چنین بود که مبارزه آغاز گشت.#محمود_درویش#لوموند_دیپلماتیک_فارسی#بهروز_عارفی#فلسطین🔻(متن کامل این مقاله را در سایت چشمانداز ایران بخوانید)🗓چشمانداز ایران را از کتابفروشیهای معتبر و کیوسکهای روزنامهفروشی بخواهید.ما را در اینستاگرام دنبال کنید.✳️ به کانال رسمی چشمانداز در بله بپیوندید:👇🏿ble.ir/cheshmandaziran

