ادامه صفحه اول این ایدهها، چه لنینیستی، استالینیستی، مائوئیستی یا پولپوتی، در میان جوانان کرد، به…
انتشار: 2026/06/25 17:56 UTC
ادامه صفحه اول این ایدهها، چه لنینیستی، استالینیستی، مائوئیستی یا پولپوتی، در میان جوانان کرد، به ویژه دانشجویان، پناهگاهی برای روحهای آرمانخواه و سرکش بود.در آن مقطع، حرکات مسلحانه اسلامگرا در کردستان چنان جذابیتی نداشت و حرکت مسالمتآمیز و ضدخشونت مرحوم کاک احمد، در آن فضای انقلابی، نمیتوانست انبوه مبارزان شوریده را جذب کند. متأسفانه، بهترین جوانان کردستان نه در راه حقوق ملی، که در راه نظرات پوچ و بیاساس افرادی چون منصور حکمت (که به گواه تاریخ، نقش نامطلوبی برای جریان چپ کردستان داشت و حتی شواهدی بر ارتباط او با عوامل بیگانه وجود دارد) قربانی شدند. کاش این گروههای چپگرا، به جای شعارهای جهانوطنی، نامی از حقوق کردها بر زبان میآوردند و به جای دفاع انتزاعی از کارگر و کشاورز، به فکر نجات کردستان از فقر و عقبماندگی بودند. جوانان سادهدل، با پوشیدن لباس کوردی و مسلح شدن، خیال میکردند فدای «کرد و کردستان» میشوند، اما در عمل، فدای پروژههای کسانی شدند که کوچکترین قرابتی با واقعیتهای اجتماعی، اقتصادی و سیاسی کردستان نداشتند.کجای موقعیت بکر و سنتی کردستان، با نظرات مارکس یا مراحل عملیاتی شدن تاریخیاش قابل تطبیق بود؟ همان کسانی که امروز سخن از حقوق ملی میگویند، دیروز در سنندج و مریوان، بر سخنرانیهای دکتر قاسملو، فریاد «مرگ بر سازشکار» سر میدادند و جنگ مسلحانه را یگانه راه رهایی از چنگال ارتجاع میدانستند.آسیبشناسی تاریخی و درسهای آیندهاین روزها، بحثهایی میان دوستان درباره علت اصلی وقایع تلخ پس از انقلاب در کردستان درگرفته است؛ یکی میگوید جمهوری اسلامی مقصر بود و دیگری میگوید گروهها. به نظر میرسد که ماهیت ساختاری جمهوری اسلامی ثابت مانده، اما گروههای چپ با اقدامات عجولانه و غیرواقعبینانه خود، روند تنشها را تسریع و آن را به فاجعهای بزرگتر تبدیل کردند. این تجربه تلخ نشان میدهد که کردستان نه در گذشته و نه در حال، بستر مناسبی برای عملیاتی کردن ایدههای کمونیستی نداشته است. امروز نیز با تجربه شکستخورده روسیه، بلوک شرق، کوبا، کره شمالی و ونزوئلا، هیچ عقل سلیمی نمیتواند چنین مسیری را برای آینده انتخاب کند؛ مسیری که در آن، نه رشد اقتصادی، نه آزادی بیان، نه توسعه فرهنگی و نه معنویت و اخلاق جایی دارند.چشمانداز آینده: نیاز به تغییر روشآنچه در این برهه حیاتی از کاک عبدالله مهتدی و سایر رهبران فکری و سیاسی کردستان انتظار میرود، فراتر از یک اظهارنظر، عمل به وعدهها و تغییر روش است. این تغییر باید شامل موارد زیر باشد:۱. عذرخواهی صادقانه از خانوادههای قربانیان سالهای گذشته.۲. تغییر رویکرد از خشونت و تقابل به دفاع مدنی از حقوق ملی.۳. ذوب شدن در بستر جامعه مدنی و پذیرش بازی مسالمتآمیز سیاسی.۴. تشویق و ترغیب نسل جوان به علمآموزی، کار، مطالعه و پرهیز از هرگونه افراطگری.۵. ترویج روحیه تسامح، تساهل و مدارا در میان اقشار مختلف جامعه.امید که چنین روزی در سراسر کردستان فرا رسد و آیندهای روشنتر، مبتنی بر عقلانیت، اخلاق و همبستگی ملی برای این مرز و بوم رقم بخورد.جلال جلالی زاده @drjalalizadeh60
