موقتقبلاً نوشته‌ام، بار دیگر هم می‌گویم که کانال‌های درج‌شده در تبادل‌های لیستی - که فعلاً جمعه‌ها…

در فرهنگ‌های انگلیسی به فارسی معادل grasshoper و locust را «ملخ» می‌نویسند. این معادل‌گذاری غلط نیست ولی تفاوت این دو را نشان نمی‌دهد.🔳منظور از grasshoper همان ملخ معمولاً سبزرنگی است که در باغ و چمنزار می‌بینیم و معمولاً هم تنهاست چون گروه‌زی (gregarious) نیست.🔳 در مقابل، locust ملخِ گروه‌زی و آفتی است که در جمعیت‌های گاه میلیونی و به‌شکل سیل‌آسا به مزارع کشاورزی حمله‌ور می‌شود و خسارت‌های بسیار سنگینی به بار می‌آورد.◼️ برعکسِ grasshoper که تنهازی (solitary) است، locust هم در دوره‌ای می‌تواند تنهازی باشد و هم در دوره‌ای گروه‌زی شود و جمعیت‌های انبوه تشکیل دهد و در همین مرحله‌ی اخیر است که رنگش معمولاً قهوه‌ایِ روشن یا زرد و بال‌هایش بلند‌تر می‌شود (تصویر بالا).◼️ملخِ locust نوعی grasshoper است ولی هر grasshoper ملخِ locust نیست.◻️A swarm of locusts descended on the countryside.سیلی از ملخ‌ در نواحی روستایی فرود آمد.▪️رایج‌ترین همایندِ locust کلمه‌ی swarm است که در حالت اسمی و در این بافت به‌معنی سیل یا لشکر یا حتی طوفان و در حالت فعلی به‌معنی هجوم آوردن یا هجوم بردن یا سیل‌آسا حرکت‌ کردن است.◻️The locusts swarmed through the valley, devouring every crop in their path.ملخ‌ها در دره سیل‌آسا حرکت کردند و تمامِ محصولات کشاورزیِ سر راهشان را بلعیدند.چند مثال دیگر:◻️The government deployed several planes to spray pesticides over the swarm of locusts.دولت چندین هواپیما اعزام کرد تا بر سرِ سیل ملخ‌ها انواع حشره‌کش بپاشند.◻️The locusts have destroyed a lot of the crops.ملخ‌ها بسیاری از محصولات کشاورزی را از بین برده‌اند.◻️In the countryside, the absence of government measures to ensure pest control made farmers' efforts to deal with a swarm of locusts futile.عدم اقدامات دولت در فراهم کردن شرایط لازم برای کنترل آفات در نواحی روستایی، تلاش‌های کشاورزان را برای مقابله با هجومِ سیلی از ملخ‌ها بی‌نتیجه گذاشت.◼️ برای جلوگیری از خلط grasshoper و locust در ترجمه، می‌توانیم در برخی بافت‌‌ها locust را «ملخِ آفت» بگوییم.◻️Scientists are studying the conditions that trigger a solitary locust to join a swarm.دانشمندان در حال بررسی شرایطی هستند که هر ملخِ آفتِ تنها‌زی را وا‌ می‌دارد به سیلی از هم‌نوعان خود بپیوندد.- عبدالرضا شهبازی@Englishnutsbolts

هرقدر هم نسخه‌های پی‌دی‌افِ فرهنگ‌های شاخص انگلیسی‌به‌انگلیسی زبان‌آموز پیشرفته امتیاز داشته باشند (که ندارند)، نسخه‌ی کاغذی آنها به‌قول قدما از لونی دیگر است؛ مخصوصاً اگر این نسخه‌ی کاغذی اورجینال هم باشد.در نسخه‌ی کاغذی لذتی است که در نسخه‌ی پی‌دی‌اف هرگز نیست. در نسخه‌ی کاغذی اورجینال هم لذتی است که در نسخه‌ی کاغذی اُفسِت مطلقاً نیست.- عبدالرضا شهبازی@Englishnutsbolts

کم نیست شمار جمله‌مثال‌های ضعیف و بی‌خاصیتی که در فرهنگ‌های انگلیسی‌به‌انگلیسی زبان‌آموز پیشرفته راه یافته‌اند.پیش از این‌که به یکی از این مثال‌ها اشاره کنم، این توضیح را بدهم که جمله‌مثال از دو جنبه‌ی کلی می‌تواند به کاربر چنین فرهنگ‌هایی کمک کند:۱- جنبه‌ی رمزگشایی (decoding) که مولفه یا مولفه‌های معنایی بخش تعریف را تقویت می‌کند و احیاناً اطلاعات بیشتری را نیز - علاوه بر بخش تعریف - به کاربر منتقل می‌کند؛ یعنی به تکمیل بخش تعریف کمک می‌کند.۲- جنبه‌ی رمزگذاری (encoding) که به کاربر کمک می‌کند چگونگی کاربرد واژه‌ی سرمدخل را در تولید کتبی یا شفاهی خود بیاموزد.با توضیح مختصر بالا، یک جمله‌مثال را در یکی از این فرهنگ‌ها صرفاً از جنبه‌ی رمزگشایی بررسی می‌کنم.در فرهنگ زبان‌آموز پیشرفته‌ی آکسفورد (OALD) - ویراست نهم - ذیل سرمدخل قیدِ abroad تعریف زیر آمده است:▪️In or to a foreigncountryاین تعریف مشخصاً واجدِ مولفه‌ی معناییِ در کشوری خارجی بودن است.این فرهنگ، مثال زیر را ذیل این مدخل آورده است:◽️She worked abroad for a year.از این جمله‌مثال به‌هیچ‌وجه برداشت نمی‌شود که منظور از abroad در آن، کشوری خارجی است. می‌توان به‌مدت یک سال هرجایی بود و کار کرد. این مثال، به‌طریق‌ اولی فاقد جنبه‌ی تکمیلی نیز هست. یعنی هیچ جنبه‌ی معنایی ناگفته‌ای (در بخش تعریف) را به کاربر یادآوری نمی‌کند. از این رو، این مثال به‌لحاظ رمزگشایی ضعیف محسوب می‌شود.در ادامه، جمله‌مثالی می‌نویسم که مشخصاً نشان دهد چقدر می‌تواند به‌لحاظ رمزگشایی قوی باشد و به کاربر کمک کند.◽️She had never been abroad before, so everything — the language, the food, even the traffic signs — felt unfamiliar and exciting.در این جمله‌مثال، دو ترکیبِnever been abroad before وeverything felt unfamiliar در کنار هم نشان می‌دهند منظور از abroad کشوری خارجی است، چون حتی language و traffic signs هم در آنجا متفاوت است. از این نظر، این جمله‌مثال، جنبه‌ی تقویتی کاملی دارد. افزون بر این، برشمردن جنبه‌های مختلفِ زبان و غذا و علائم راهنمایی و رانندگی، جنبه‌های مختلف معنایی‌ای را درباره‌ی abroad متذکر می‌شود که در بخش تعریف نیامده است. همچنین، دو جنبه‌ی مهم unfamiliar and exciting به‌خوبی دو حس بارزی را که به فرد حین حضور در abroad دست می‌دهد نشان می‌دهد. از این رو، این مثال جنبه‌ی تکمیلی کارآمدی نیز دارد. با توجه به آن‌چه گذشت، این مثالِ مولف‌ساخت از لحاظ رمزگشایی، در مجموع، قوی ارزیابی می‌شود.جنبه‌ی رمزگشایی در واقع حرکت از جمله‌مثال به‌سوی بخش تعریف است (نه برعکس)؛ یعنی مثال چقدر مولفه یا مولفه‌هایی معنایی بخش تعریف را تقویت یا احیاناً تکمیل می‌کند.مثال خوب از لحاظ رمزگشایی صرفاً مثالی نیست که واژه را در جمله‌ای طبیعی نشان دهد، بلکه باید از طریق بافت خود، بخشی از معنای واژه را برای کاربر قابل استنباط، تقویت یا تکمیل کند.- عبدالرضا شهبازی@Englishnutsbolts

🔳 تفاوت معنایی شرطی نوع دوم با شرطی نوع سوم چیست؟ تفاوت اصلی این دو نوع شرطی را در ادامه، با کمک گرفتن از مفهوم جهان‌های ممکن (possible worlds) در معنی‌شناسی صوری و منطق موجّهات توضیح می‌دهم. 🔲 شرطی نوع دوم را به‌درستی حال غیرواقعی (unreal present) یا حال خیالی می‌گوییم.◻️If I had money, I would lend you some.این نوع شرطی، با وجودی که در آن، جمله‌ی شرط گذشته‌نماست، ولی روی در حال و آینده دارد. یعنی اگر من اکنون پول داشتم (که الان ندارم)، مقداری به تو قرض می‌دادم (که نمی‌دهم چون ندارم).در اینجا جهان واقعی (real world) این است که من فعلاً پول ندارم، پس پول قرض دادن به تو هم منتفی است.اما با ساخت این جمله‌ی شرطی در واقع، جهان ممکنی را می‌سازیم که در آن من پول دارم و بنابراین، به تو هم مقداری قرض خواهم داد.به بیان دیگر، جهان واقعی در پشت این جهان ممکن پنهان است.اما نکته‌ی مهم‌تر این است که این جهان ممکن منطقاً قابل دسترسی (accessible) است و راه ورود به آن بسته نیست، یعنی این جهان ممکن امکان تبدیل شدن به جهانی واقعی را دارد (جهانی که من اکنون پول دارم و به تو هم می‌توانم مقداری قرض بدهم).◾️یک مثال دیگر:◻️If you went to bed earlier, you would not be so tired.در اینجا نیز جهان واقعی این است که به‌دلیل دیر خوابیدن، این‌همه خسته‌ای.ولی جهان ممکن، که در این جمله‌ی شرطی ترسیم شده است، می‌گوید اگر زودتر به رختخواب بروی، (فردایش) این‌همه خسته نخواهی بود.آیا این جهان ممکن منطقا قابل دسترسی و قابل حصول است؟ بله. یعنی پرونده‌ی این جهان ممکن بسته نیست. می‌توان آن را به جهان واقعی تبدیل کرد.🔲 شرطی نوع سوم را گذشته‌ی غیرممکن (past impossible) می‌گوییم.◻️If I had had money, I would have lent you some.در این نوع شرطی ما با جهان ممکنی مواجهیم که برای ما غیرقابل دسترسی (inaccessible) است چون در گذشته رخ داده و پرونده‌اش برای همیشه مختومه شده است.در جهان واقعِ آن گذشته، من پولی نداشتم و نتیجتاً قادر نبودم که مقداری پول هم به تو قرض دهم. جمله‌ی شرطی جهان ممکنی را در گذشته ترسیم می‌کند که من پول داشتم و قادر به قرض دادن هم بودم ولی این جهان ممکن مسدود است و منطقاً هم نمی‌توان وارد آن شد.◻️If you had gone to bed earlier, you would not have been so tired.در اینجا و در این جهان واقعی، فرد در گذشته هم دیر خوابیده و هم فردایش حسابی خسته بوده است.جهان ممکن ترسیمی در این نوع شرطی نیز خلاف واقعیت است و صرفاً در حد یک ای کاش یا حسرت است و امکان ورود به آن وجود ندارد.در این جهان ممکنِ غیرقابل دسترسی، فرد اگر زود خوابیده بود، فردایش آن همه خسته نبود. ولی هم دیر خوابیده و هم فردایش بسیار خسته بوده است و تمام. پرونده هم بسته شده است.🔳 ملخص کلام آن‌که در شرطی نوع دوم راه ورود به جهان ممکنِ ترسیمی منطقا باز است و محقق ساختن آن در حال یا آینده غیرممکن نیست.ولی در شرطی نوع سوم، راه ورود به جهان ممکنِ ترسیمی کاملاً مسدود است و هرچه بوده، رخ داده و پرونده نیز مختومه شده است.- عبدالرضا شهبازی@Englishnutsbolts