مصدق حتی به فرض آزادیخواهی (که شک و شبهه بسیار در این مورد وجود دارد و بیشتر امثال جمال عبدالناصر و…
انتشار: 2026/08/21 15:43 UTCدریافت: 2026/08/23 10:15 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/23 10:15 UTC
مصدق حتی به فرض آزادیخواهی (که شک و شبهه بسیار در این مورد وجود دارد و بیشتر امثال جمال عبدالناصر و سوکارنو را تداعی می کند) نه در میان توده مردم مذهبی هوادار خاص و فداکار داشت، نه ارتش، نه کارگران صنعتی و نه طبقه متوسط (این دوتای آخری اساسا قدرت خاصی نداشتند).وقتی کسی حتی میان جامعه خودش نیروی اجتماعی پای کار و فداکار ندارد، دیگر نسبت دادن «اعتماد به آمریکا» (از جانب مصدق) به عنوان دلیل سرنگونی چه منطقی جز «آنتی امپریالیسم» کور پشتش دارد؟ قدرت خارجی طبق منافع خود با کسانی معامله می کند که تاثیرگذار و دارای قدرت بداند .۳ سال بعد از حوادث ۲۸ مرداد، در مجارستان (که نفوذ بریتانیا و آمریکا در ایران هرگز قابل مقایسه با تسلط و نفوذ شوروی در آن نبود) ایمره ناگی تلاش کرد از این تسلط بکاهد. ده ها لشکر تحت فرماندهی ایوان کونیف و مارشال ژوکوف ، قهرمانان جنگ جهانی دوم شوروی برای سرکوب حرکت اعزام شدند. یک هفته نبرد سخت، هزاران کشته و زخمی و تخریب بخش اعظم بوداپست لازم بود تا به پاخاستگان مجار سرکوب شوند. در مجارستان ارتش، طبقه میانه و بخش توده مردم عادی کنار دولت ناگی ایستادند و فقط کمیته مرکزی حزب کمونیست با مسکو و خروشچف همراهی کرد.اما در ایران، دولت مصدق بدون دخالت یک سرباز بریتانیایی و انگلیسی و هیچ درگیری خاصی بین هواداران مصدق و «کودتاچیان» ظرف چند ساعت آب شد . هیچ نهاد و توده ای در ۲۸ مرداد به هواداری از مصدق برنخاست و پس از آن هم مقاومت خاصی در برابر دولت جدید نشد. مصدق را چه بزرگمردی بدانیم که هدفش سعادت ایران بود و چه یک پوپولیست فرصت طلب، اقبالی در میان جامعه مرکزگرای آن زمان ایران و نخبگانش نداشت و کسی حاضر نشد برایش جانفشانی کند.➖جان وحشی

