از شاه زنباره تا اَبَرمرد قهرماننمیشود از ناصرالدینشاه سخن گویند و ذکری از «زنبارگی» او نکنند. او…
انتشار: 2026/08/21 19:48 UTCدریافت: 2026/08/23 10:15 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/23 10:15 UTC
از شاه زنباره تا اَبَرمرد قهرماننمیشود از ناصرالدینشاه سخن گویند و ذکری از «زنبارگی» او نکنند. او البته تعداد زنان زیادی از دائمی و صیغه داشت (معمولا صیغه ۹۹ساله که در عمل تفاوتی با دائمی نداشت). نیز، در جای جای دفتر روزنامهاش (دفتر خاطرات)، از دیدن زنان و دختران زیبارو مشعوف میشود و بسیار «افسوس میخورد»!اما آیا کاری خلاف عرف زمانه انجام میداد؟ خیر! آیا زنی را به زور به عقد درمیآورد؟ خیر! در خاطراتش نقل میکند که وقتی در سفری شیفته دختری دهاتی و زیبا، اما با ظاهر مندرس و فقیرانه میشود، دو پیرزن که شیفتگی شاه را میفهمند دختر را پوشانده و او را دور میکنند، و شاه پرقدرت حتی اعتراضی در دلش هم نمیکند و فقط «افسوس میخورد». آیا مردم از شاه بر سر زن یا دختر خود میترسیدند؟ خیر! بلکه گاه دختران خود را به او عرضه میکردند تا شاید که شاه دامادشان شود.آیا ناصرالدینشاه در تهران یا در سفر هیچگاه رفتاری خجالتآور در مورد زنان از خود بروز داد؟ چنین چیزی گزارش نشده، و بلکه برعکس! فرنگیان (مثلاً ملکه ویکتوریا) رفتار «جنتلمنانه» شاه را عموماً ستودهاند. حتی وقتی دوری از زنانش در فرنگ بر او فشار میآورد خطایی نمیکرد.شاه پرابهت نه تنها دل نازکی برای زیبایی زنان داشت، بلکه احترام آنها را هم نگاه میداشت. سوگلیش «انیسالدوله» که ظاهر چندان زیبایی هم نداشت، فقط به خاطر هوش سرشارش و شخصیت قویاش، از مستخدم حرم تبدیل شد به قویترین زن حرم، و قرب و احترامی داشت که هیچ زنی در ادوار بعد به آن نرسید. آیا مانند بعضی زورمندان آن روزها، زنان را بعد از تمتع چون دستمالی چرک دور میانداخت؟ خیر! عموماً هم زنهای شاه او را خیلی دوست داشتند.آیا تعداد زیاد زنها شاه را از کار مملکت وامیداشت؟ خیر! آیا حرم شاهی بار سنگینی بر خزانه مملکت بود؟ خیر! بر طبق همه گزارشها، ناصرالدینشاه بسیار مقتصد بود و زنهای شاه زندگیهای بسیار معمولی داشتند. کل حرمسرای شاهی شاید به اندازه یکدهم یکی از «نهادهای فرهنگی» بهدردنخور امروز خرج نداشت!ناصرالدینشاه اهل مستی و تریاک و انحرافات دیگر هم نبود!آیا این واقعیتها از ناصرالدینشاه یک شاه فوقالعاده میسازد؟ خیر! فقط نشان میدهد که آو آدمی بود نرمال، سالم، و باشعور! در مورد هزار و یک شاه دیگر، ایرانی و غیر ایرانی، همزمان یا در دوران دیگر، کسی اینقدر به تعدد همسران گیر نمیدهد. مونکوت، شاه تایلند در همان زمان بیش از صد زن داشت و سوگلیش دختر برادرش بود. در تایلند او را پدر تایلند مدرن میدانند و غربیان هم از زندگیش فیلمهای افسانهمانند ساختهاند!➖➖➖➖حالا، از طرف دیگر، رضاشاه روزانه مقداری تریاک میکشید، چیزی که حتی در همان زمان هم مذموم شمرده میشد. محمدرضاشاه با زنان متعددی همبستر میشد، آن هم به نحوی که خلاف عرف آن زمان بود. اینها شایعات مخالفین نیست، بلکه چیزهای مستندی است!تصورش را بکنید اگراین ناصرالدینشاه بود که مصرف روزانه تریاک داشت، یا یکی از مسوولیتهای باهوشترین وزیرش جور کردن دختر برایش در جزیره کیش بود!➖➖➖➖دلیل این تفاوت گذاشتن در قضاوتهایمان این است: در ایران ۱۵۰ سال است که از سیاستمداران و حکمرانان و دولتمردان نرمال و طبیعی و سالم (و مانند همهی انسانها، دارای نقص) دلزدهایم، و در عوض به دنبال ابرمرد قهرمان (یا ضدقهرمان!) و منجی بزرگ بودهایم: امیرکبیر، رضاشاه، مصدق، محمدرضاشاه، خمینی... تمام جذابیت امیرکبیر در این است که از او ابرمردی برایمان ساختهاند که بنا بود ایران را یکتنه نجات دهد «اما نگذاشتند»! مصدق ابرمرد بود، حتی برای محمدرضاشاه! رضاشاه ابرمرد است، حتی برای جماعت انقلابی و ارزشی؛ آنها ممکن است از رضاشاه بدگویی کنند، ولی ته دلشان او را ابرمرد میدانند و دوست دارند دنبالهرو شخصی چون او باشند. پادشاه نرمال عادی زندوست و عیبدار کفایت نمیکرد، بلکه یا باید نائب امام زمان باشد یا جانشین کورش! تعداد زیاد ارجاعات روشنفکران به «بیسمارک» و یا آرزوی برآمدن یک دیکتاتور برای آدم کردن ایرانیان از همین رو بود. کلا از افراد دچار نارسیسیسم خوشمان میآید.و وقتی شخصی ابرمرد باشد، عیوب رفتاری یا شخصیتی یا اخلاقیش (معتاد بودن، قلدرماب بودن، دروغگویی، ریاکاری) یا کوچک شمرده میشود یا حتی تحسین میشود.➖➖➖➖خمینی نمونه کامل ابرمرد قهرمانی بود که ایرانیها به دنبالش بودند: زاهد بود، بر خلاف خیلی از علما بیش از یک زن نداشت و زن صیغه نمیکرد، سادهزیست، عالم.... به قول عبدالکریم سروش باسوادترین حکمرانی بود که ایران به خودش دیده! در عین حال فیلسوف و عارف و فقیه و مبارز سیاسی! هم کتاب عرفانی نوشته بود، هم فقهی، هم سیاسی.در بحبوحه اغتشاشات ۱۳۵۷، یک اروپایی به یکی از استادانم گفت: «مگر مردم ایران خود بیعیب و مقدساند که شاه بیعیب و مقدس میخواهند؟!»و شد آنچه شد!@qajarnameh

