🔻🔻🔻📒صیقل الارواح(گفتاری در مورد مثنوی معنوی)✍حسن حاج صدری⬅️قسمت دوماین جریان سیال ذهن او در مسیر هر…
انتشار: 2026/06/27 23:22 UTC
🔻🔻🔻📒صیقل الارواح(گفتاری در مورد مثنوی معنوی)✍حسن حاج صدری⬅️قسمت دوماین جریان سیال ذهن او در مسیر هر حکایت و کلامی تداعی های متناسب و درخوری به ذهنش خطور می کند وآنچه خلق می شود تصویری از احساسات و هیجانات روحی و غلیان اندیشه است که عالی ترین حماسه عرفانی جهان را در ظرف زبان توانمند فارسی خلق می کنداین تداعی معانی ها و هجوم اندیشه های عمیق و متکثر باعث نشده رشته ی تفکر در اعماق ذهن او گسسته و گسیخته گردد بلکه در عمق پیوندی استوار با هم یافته انددنیایی که مولانا در مثنوی معنوی در پیش دیدگان ما میگشاید دنیای دلپذیر و سرشار از پویش و کوشش و تپش معنوی است این دنیازندگی و سلوک عارفی را مجسم میسازد که از شادی و خرسندی معنوی سرشار است و اگر غم و اندوهی هم دارد اندوه فراق است در این دنیای پر رمز و راز هرچه هست عشق و مهربانی و نیکی و دانایی است و حرص مال و منال، نفرت از خلق، کینه ورزی ، دیگر آزاری، خودپسندی و غرور کاذب را در آن راهی نیستمثنوی تجربه عشق ورزیدن را می آموزد و نقاب ریا و تزویر را که حاصل منفعت طلبی ها و خودخواهی هاست از چهره روح و جان می زداید مولوی خود مثنوی را همچون جزیرهای ترسیم کرده است که هرکس اشتیاق به دیدن زیبایی های آن دارد باید از شکل و صورت عبور کند تا به آن صفا و زلالی و یکرنگی برسداو خود هم در بند شکل ظاهر و لفظ و واژه نیست چنان که هیچ ابایی ندارد از به کار بردن الفاظ عامیانه و پیش پا افتاده چرا که آنقدر غرق در معنا و مفهوم است که به ظواهر اهمیتی نمیدهد و صرفاً در صدد القای مفاهیم استهر چند گاه گاهی در مثنوی واقعیتهای زمانی و مکانی رخ می نماید اما مولانا سعی دارد در اندیشههای خودمکان و زمان را درنوردد ودر خلق ابداعات تخیلی غرق شود و خواننده خود را به سوی اقلیم های پرجاذبه و هیجان انگیز متعالی پرواز دهد تا همچون صوفیه خرقه ادراک پاره کنند و با لحظه های شور و شوق و احساس مولانا همراه و همدل شوندمولانا خود در مثنوی اثرش را سیبستان معنوی و الهی قلمداد می کند که بوی سیب آن در پرده حرف و صوت و قصه پنهان شده است باید این پرده ها را به کناری زد تا سر نهان و حکمت پنهان این نماد عشق پدیدار شوداز زمانی که مولانا مثنوی را به سرانجام رساند تا امروز در شرق و غرب عالم این اثر گرانقدر بسیاری از متفکران ومحققان و شاعران و عارفان و هنرمندان را به خود مشغول کرده و شروح متعددی بر این کتاب نگاشتهاند از بین این شروح آثار زیر قابل تامل و دقت نظر است: ۱- کمال الدین خوارزمی عارف قرن نهم دو کتاب به نامهای «جواهرالاسرار» و «کنوز الحقایق» به رشته تحریر درآورده است ۲- شرح مثنوی شریف اثر استاد بدیع الزمان فروزانفر که ناتمام ماند و مرحوم دکتر سید جعفر شهیدی آن را به اتمام رساند ۳- شرح مثنوی اثر عبدالباقی گولپینارلی به زبان ترکی که توفیق سبحانی آن را به فارسی ترجمه کرده است ۴-شرح و تفسیر رینولد نیکلسون محقق برجسته انگلیسی که در هشت جلد به زبان انگلیسی نوشته شد و حسن لاهوتی آن را به فارسی برگردانده است ۵-شرح مثنوی در شش جلد اثر کریم زمانی ۶- شرح مثنوی اثر دکتر محمد استعلامی ۷-شرح کبیر انقروی در ۱۵ جلد به زبان ترکی تالیف اسماعیل انقروی که دکتر عصمت ستارزاده آن را به فارسی ترجمه کرده استدر مورد تصحیح مثنوی معنوی میتوان به سه تصحیح ارزشمند و عالمانه اشاره کرد که به آنچه مولانا سروده است نزدیک تر است: ۱-نسخه معروف نیکلسون که بارها در ایران و خارج از ایران به چاپ رسیده است ۲-نسخه معتبر قدیم قونیه که دکتر عبدالکریم سروش در سال ۱۳۷۵ توسط شرکت انتشارات علمی و فرهنگی به چاپ رساند ۳- اخیراً هم تصحیح منقح دیگری از استاد محمدعلی موحد در منظر عموم قرار گرفت که با مقابله ۱۱ نسخه خطی به سرانجام رسیده است و انتشارات هرمس در سال ۱۳۹۶ آن را منتشر کرده است امروزه خواندن مثنوی اگرچه برای هر فارسی زبانی ممکن است اما دشواریهای آن چنانچه صرف وقت نموده و به مرور با زبان مولانا و اصطلاحات و تعبیرات آن آشنا شویم میتوانیم از این باغ و بوستان پرگل گل های معنوی زیبایی بچینیم 📚📚علوم وفنون📚📚🆔@amirnormohamadi1976