ناهید🔸واژهٔ «ناهید» در فارسی صورت تحولیافتهٔ «اَناهتیا/آناهیتا» در زبان فارسی باستان است و این صور…
انتشار: 2026/08/03 21:32 UTCدریافت: 2026/08/04 13:47 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/04 13:47 UTC
ناهید🔸واژهٔ «ناهید» در فارسی صورت تحولیافتهٔ «اَناهتیا/آناهیتا» در زبان فارسی باستان است و این صورتِ باستانی در فارسی نو هم دیده میشود.🔸واژهٔ «اَناهیتا» [anāhita] از سه جزء تشکیل شده: a-n-āhita. در فارسی باستان a- پیشوند منفیساز به معنای «-نا» و -n- همخوان (صامت) میانجی (در واژههایی که با واکه شروع میشوند) و āhita به معنای «عیب و آلودگی و آلایش». بنابراین اناهیتا یعنی «پاک و بیعیب و بیآلایش».🔸در فارسی میانه، واژهٔ āhid به معنای «عیب و آلودگی» است و -n- همخوان (صامت) میانجی (در واژههایی که با واکه شروع میشوند) و a- پیشوند نفی. بنابراین اَناهید همان معنای اَناهیتا را میدهد: «پاک و بیعیب و بیآلایش».🔸واژهٔ «ناهید» در فارسی نو صورت تحولیافتهٔ «اَناهید» است که a- از ابتدای آن حذف شده است، نظیر «امرداد» و «اناب»، که تبدیل شدهاند به «مرداد» و «ناب».🔸با توجه به توضیحات بالا، شاید بتوانیم سیر تحول این واژه را اینچنین ترسیم کنیم:اَناهیتا (فارسی باستان) ← اَناهید (فارسی میانه) ← ناهید (فارسی نو)🔸ناهید یا اَناهید یا آناهیتا یکی از خدایان ایرانی است، الههٔ بارندگی و رویش و زایندگی. به روایت کتاب دکتر ژاله آموزگار، قدمت ستایش ناهید بسیار پیشین و حتی به زمان پیش از زردشت میرسد. ناهید همتای ایزدبانو سَرَسوَتی در آیین ودایی، افرودیت، الههٔ عشق و زیبایی در یونان، و ایشتر، الههٔ بابلی، است. ناهید در بالاترین طبقهٔ آسمان جای گزیده است و به فرمان اورمزد باران و برف و تگرگ را فرومیباراند. (تاریخ اساطیری ایران، ذیل مدخل «ناهید/اَناهید»).📎این روزها به اسطورهها بسیار میاندیشم و به تعبیر جوزف کمبلِ اسطورهشناس در کمند آن اسیر شدهام.#ریشهشناسی #اسطوره✍سجاد سرگلیt.me/amirnormohamadi1976