فنآوری یا فناوری؟🔸در کتابها، روزنامهها، مجلات، رسانهها، آگهینما(بیلبورد)ها، تابلوهای بینشهری،…
انتشار: 2026/08/13 21:10 UTCدریافت: 2026/08/14 23:00 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/14 23:00 UTC
فنآوری یا فناوری؟🔸در کتابها، روزنامهها، مجلات، رسانهها، آگهینما(بیلبورد)ها، تابلوهای بینشهری، بسیار دیدهایم که فناوری را به این شکل مینویسند: «فنآوری».🔸فنّاوری معادلی است که زندهیاد احمد آرام برای واژهٔ technology ساخت. او ابتدا واژهٔ «فنوری» را پیشنهاد کرد، اما برای سهولت تلفظ و زیباییِ واژه الفی میانجی، که به آن الف صورتساز نیز میگویند، در میان آن نهاد. شاید آن زمان گمان نمیکرد در آینده ممکن است فارسیزبانان اشتقاق این واژه را نادرست تشخیص دهند و معنای آن را آوردن فن بدانند. از سوی دیگر، دیدهام که بعضی اهل فن اشتقاق این واژه را نادرست تبیین کردهاند و «-اور» را پسوند اشتقاقی دانستهاند که این نیز نادرست است.۱. فناوری: فن (اسم) + -ا- (صورتساز) + -ور (پسوند اشتقاقی)+ -ی (پسوند اشتقاقی)✔️۲. فناوری: فن (اسم) + -اور (پسوند اشتقاقی) + -ی (پسوند اشتقاقی)✖️۳. فنآوری: فن (اسم) + آور (ستاک حال) + -ی (پسوند اشتقاقی)✖️🔸پس معنای واژهٔ «فنآوری» آوردن فن است که طبیعتاً نمیتواند معادل تکنولوژی باشد، اما واژهٔ «فناوری» همان «فنوری» است که به قیاس کلمهای مانند «دانشوری» ساخته شده. الف صورتساز هم به قیاس کلماتی مانند «تناوری»، «جنگاوری» و «دلاوری» به آن اضافه شده. تناور و جنگاور و دلاور تن و جنگ و دل نمیآورند، بلکه بهترتیب تنومند و جنگجو و شجاع هستند.📎برای مطالعهٔ بیشتر دربارهٔ «صورتساز» میتوانید به کتاب فرهنگ توصیفی دستور زبان فارسی، نوشتهٔ دکتر علاءالدین طباطبایی، ذیل همان مدخل مراجعه کنید.#واژهگزینی #واژهسازی #ساختواژهسجادسرگلیt.me/amirnormohamadi1976